Hoe houden we onze zorgteams toekomstbestendig?
De zorg verandert razendsnel. Meer ouderen, complexere zorgvragen en minder zorgprofessionals: dat vraagt om slimme oplossingen. In dit onderzoek naar competentiegericht werken kijken we hoe we het werk binnen team Mozart anders kunnen organiseren, zodat iedereen kan blijven doen waar hij of zij goed in is – mét plezier.
Over het onderzoek
Waarom is dit onderzoek gedaan?
Het onderzoek is uitgevoerd vanwege de groeiende personeelstekorten in de zorgsector, die direct invloed hebben op het functioneren van team Mozart binnen deze ZINN woontoren. Door de dubbele vergrijzing neemt de zorgvraag toe, terwijl het aantal beschikbare zorgverleners afneemt. Dit leidt tot een hogere werkdruk, meer uitstroom van personeel en een stijgend ziekteverzuim. Het doel van het onderzoek is om team Mozart toekomstbestendig te maken door procesverbeteringen te identificeren en te implementeren. Zo kan de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg behouden blijven, ondanks deze uitdagingen.
Door wie is dit onderzoek gedaan?
Het onderzoek is uitgevoerd door Hannah Spoelstra als stagiaire bij ZINN, locatie De Dilgt – woontoren Mozart, in de periode september 2023 tot mei 2024. De docentbegeleider was Eric Mulder en de stagebegeleider Nynke Annema. Verschillende leden van team Mozart, waaronder de leidinggevende, kwaliteitsverpleegkundige en verzorgenden, hebben bijgedragen aan de analyse en het verzamelen van gegevens.
Wat was de vraagstelling van dit onderzoek?
De centrale onderzoeksvraag was: ‘Hoe kan team Mozart toekomstbestendig worden gemaakt in het licht van de huidige personeelstekorten en de toenemende zorgvraag?’ Deze hoofdvraag is uitgewerkt in deelvragen, zoals: Uit welke functies bestaat team Mozart? Hoe zijn de huidige diensten ingericht binnen het team? Welke taken vallen onder de bijbehorende functieomschrijvingen? Welke taken worden er op de werkvloer uitgevoerd die ook buiten de kerntaken en vaardigheden vallen?
Wat waren de obstakels tijdens dit onderzoek?
Belangrijke obstakels die naar voren kwamen: Personeelstekorten, vooral bij de functie verzorgende, met nauwelijks kandidaten voor openstaande vacatures. Hoge uitstroom en ziekteverzuim, wat de continuïteit van zorg bedreigt. Beperkte inzet van technologie die de werkdruk zou kunnen verlagen. Weinig animo onder jongeren voor een baan in de zorg. Samenwerking met familie/netwerk verloopt moeizaam, terwijl hun rol juist belangrijker wordt. Complexiteit van taken: veel taken worden uitgevoerd door zorgmedewerkers die ook buiten hun kerntaken en vaardigheden vallen, wat leidt tot extra druk.
Wat zijn de conclusies en aanbevelingen?
Conclusies: De meeste taken binnen team Mozart (78%) kunnen uitgevoerd worden door medewerkers zonder zorgdiploma, mits zij over de juiste competenties beschikken. Het personeelstekort is een structureel probleem dat vraagt om innovatieve oplossingen en een herverdeling van taken. Technologie en familiezorg zijn onderbenutte bronnen die kunnen bijdragen aan het verlichten van de werkdruk.
Aanbevelingen:
- Takenlijsten up-to-date houden en deze laagdrempelig overdragen aan EVV’ers.
- Inzet van een digibord voor efficiënte communicatie binnen het team en met bewoners.
- Herzien van de intake van bewoners met nadruk op het belang van familiezorg.
- Herindeling van huishoudelijke diensten en verschuiving van taken naar deze dienst.
- Verder onderzoek naar technologische innovaties en hun toepassing binnen Mozart.
- Implementatie volgens de PDCA-cyclus: Plan, Do, Check, Act, met regelmatige evaluatie van voortgang en effectiviteit.
In elk opzicht heeft ZINN baat bij dit onderzoek?
ZINN profiteert van dit onderzoek doordat het inzicht biedt in de verdeling en overdracht van taken, waardoor de werkdruk voor zorgmedewerkers vermindert. Het stimuleert het gebruik van technologie en fFamiliezorg, wat leidt tot efficiëntere zorgprocessen en meer werkplezier. Het draagt bij aan het toekomstbestendig maken van team Mozart, zodat ZINN kwalitatieve en toegankelijke zorg kan blijven bieden ondanks de personeelstekorten. Het onderzoek biedt concrete maatregelen en een implementatieplan, waardoor ZINN direct aan de slag kan met verbeteringen. Door de focus op competentiegericht werken wordt het potentieel van alle medewerkers en betrokkenen optimaal benut.
Meer dan de helft van alle taken kan worden uitgevoerd door iemand zonder zorgdiploma, mits diegene beschikt over de juiste competenties.
Hoe wordt het onderzoek gefinancierd?
Dit onderzoek is uitgevoerd binnen ZINN als onderdeel van een stageproject in samenwerking met Hanzehogeschool Groningen. Het is intern gefinancierd door ZINN.